Lộ trình nền tảng
tài chính.

Học để làm được việc gì?

Sau phần cốt lõi, bạn cần biết tiền đang đi đâu, xử lý nghĩa vụ đến hạn, chuẩn bị cho sự cố, đọc điều kiện sản phẩm và giải thích được rủi ro trước khi bỏ tiền. Hoàn thành khóa học không đồng nghĩa đã sẵn sàng mua một khoản đầu tư cụ thể.

Buổi đầu tiên: 45–60 phút

1. Ghi thu nhập thực nhận, tiền có thể sử dụng và toàn bộ khoản nợ.
2. Chọn một mục tiêu có số tiền và thời điểm: chẳng hạn khoản chi học tập cần sau 6 tháng.
3. Xem sao kê gần nhất; chia chi phí thành thiết yếu, linh hoạt và khoản không phát sinh mỗi tháng.
4. Học một bài về ngân sách; ghi một thay đổi có thể làm trong tuần này.

Ba cách tổ chức đã cân nhắc: học theo giáo trình dễ hệ thống nhưng có thể xa việc đang cần; học theo sản phẩm gần giao dịch nhưng dễ bị quảng cáo dẫn dắt; học theo quyết định và bài tập gần mục tiêu thực hành hơn. Sổ tay chọn cách thứ ba, kèm nguồn để đào sâu.

Bốn chặng, một thói quen xuyên suốt

Khung EU/OECD 2022 bao quát tiền và giao dịch, lập kế hoạch, rủi ro và lợi ích, môi trường tài chính; xét cả kiến thức, hành vi và thái độ. Sổ tay dùng khung này để kiểm tra độ bao phủ, rồi tự đề xuất thứ tự thực hành. Nguồn: EU/OECD.

Mỗi tuần một kết quả cụ thể

Nhịp học đề xuất: 60 phút học + 90 phút thực hành + 30 phút tự giải thích. Nguồn H1–H6 nằm ở thư viện bên dưới. Các nhiệm vụ và tiêu chí sau là thiết kế thực hành của sổ tay.

Bốn bài tập có thể làm ngay

Số tiền, lãi suất và tình huống sau là giả định để học, không phải báo giá hay dự báo.

Thứ tự dùng tiền dư: đề xuất có điều kiện

SEC ưu tiên loại bỏ nợ lãi cao; CFPB khuyến khích dự phòng theo hoàn cảnh, kể cả bắt đầu nhỏ. Từ hai hướng dẫn, sổ tay đề xuất thứ tự trên để hạn chế vay lại khi có sự cố. Đây là tổng hợp thực hành, chưa phải thứ tự tối ưu đã được thử nghiệm cho mọi hộ. Mất thu nhập, nợ quá hạn hay nghĩa vụ đặc biệt có thể làm thay đổi ưu tiên. SEC: nợ lãi cao; CFPB: dự phòng.

Học nguyên lý, kiểm tra điều kiện tại nơi dùng

Quyết định 149/QĐ-TTg ngày 22/01/2020 phê duyệt Chiến lược tài chính toàn diện đến năm 2025, định hướng 2030. Đây là bối cảnh chính sách; không dùng văn bản này để gán tỷ lệ 50/30/20 hay số tháng dự phòng cho mọi người. Văn bản Chính phủ.

Quy trình chống giả mạo trước khi chuyển tiền

1. Tự truy cập website chính thức, kiểm tra pháp nhân; không chỉ dùng link người mời gửi.
2. Đối chiếu tài khoản nhận tiền với hướng dẫn giao dịch và hợp đồng chính thức.
3. Gọi số tự tìm trên kênh chính thức khi có yêu cầu bất thường.
4. Không đưa OTP, mật khẩu hoặc cài ứng dụng điều khiển máy theo yêu cầu lạ.
5. Nếu nghi đã bị lừa: dừng chuyển tiền, liên hệ ngân hàng để hỏi biện pháp xử lý, lưu bằng chứng và trình báo cơ quan có thẩm quyền.

Đây là checklist thực hành. UBCKNN đã cảnh báo giả mạo công ty quản lý quỹ trong bài Báo Chính phủ ngày 02/03/2023. Xem cảnh báo. Thông tin lịch sử này không xác nhận tình trạng pháp lý hiện tại của từng đơn vị.

Một nguồn chính, vài nguồn bổ trợ

Học chủ đề cần dùng; không cần hoàn thành mọi nguồn dưới đây. Thời lượng học trong sổ tay là gợi ý, trừ khi ghi rõ công bố của nhà cung cấp.

Bổ trợ tiếng Việt: “Tiền khéo, tiền khôn” là chương trình NHNN phối hợp VTV được công bố năm 2022; có thể dùng nội dung tình huống để thảo luận. Chưa xác minh lịch phát hiện tại. Thông tin trên cổng thống kê.

Sách: chưa cần mua cả danh sách. Nudge có trong danh mục đọc bổ sung của Yale 2011, dành cho hướng tìm hiểu hành vi; sự hiện diện trong syllabus không chứng minh phù hợp với mọi người mới. Các bản dịch, giá và tám đầu sách trong bản bàn giao chưa được thẩm định đầy đủ lần này. Syllabus Yale.

Chọn một nhánh để đi tiếp

Nghiên cứu hỗ trợ điều gì?

Hai phân tích tổng hợp có kết luận khác nhau

Fernandes, Lynch & Netemeyer (2014) tổng hợp 168 bài, 201 nghiên cứu; báo cáo can thiệp giáo dục giải thích khoảng 0,1% phương sai hành vi, hiệu ứng suy giảm theo thời gian. Không có nghĩa “chỉ 0,1% người học được lợi”. Tóm tắt bài; giải thích từ trường của tác giả.

Kaiser, Lusardi, Menkhoff & Urban tổng hợp 76 thử nghiệm ngẫu nhiên, hơn 160.000 người; tìm thấy tác động nhân quả tích cực trung bình lên kiến thức và hành vi. Bản làm việc năm 2020, bản tạp chí Journal of Financial Economics năm 2022. NBER.

Cách hiểu: cơ sở nghiên cứu và phương pháp khác nhau; không so tỷ lệ phương sai với độ lệch chuẩn như cùng một thước đo. Kết quả trung bình tích cực hơn không bảo đảm mỗi cá nhân sẽ thay đổi hành vi. Vì vậy, sổ tay gắn bài học với một hành động ngay sau đó.

Quy tắc đơn giản hữu ích nhưng có giới hạn

Drexler, Fischer & Schoar (2014) thử nghiệm với người kinh doanh siêu nhỏ tại Cộng hòa Dominica: chương trình quy tắc đơn giản cải thiện thực hành, có lợi thế rõ ở nhóm kỹ năng thấp. Đây không phải thử nghiệm trên người đi làm Việt Nam. Sổ tay suy luận rằng nhiệm vụ nhỏ, rõ ràng là cách mở đầu đáng thử, rồi bổ sung kiến thức khi nhu cầu phức tạp hơn. Bài AEA.

Điểm được kiểm chứng lại

• Khan Academy Việt Nam: sửa mốc công bố và số chương theo bài KAV tháng 11/2024; số hiện tại và mức cập nhật pháp luật vẫn cần kiểm tra.
• CFA Investment Foundations: trang chính thức hiện liệt kê 5 phần và bài đánh giá cuối; không lấy số module từ bài bình luận bên thứ ba làm chuẩn.
• Tự động hóa: chuyển tiền định kỳ hỗ trợ thói quen nhưng cần kiểm tra số dư, điều chỉnh theo thu nhập; không bảo đảm tăng tài sản hay thay thế hiểu sản phẩm. CFPB.

Bạn làm được, không chỉ nhận ra đáp án

Đánh dấu trên bản in khi có bằng chứng thực hành. Đây là công cụ tự đánh giá của sổ tay, không phải thang đo đã được kiểm định.

• Tôi đối chiếu được thu–chi với sao kê và biết nghĩa vụ đến hạn.
• Tôi tính được lãi kép và giải thích sức mua sau lạm phát.
• Tôi so khoản vay bằng tổng chi phí và lịch trả tiền.
• Tôi có mục tiêu dự phòng và cách tiến tới phù hợp thu nhập.
• Tôi biết quyền lợi bảo hiểm chính và một điều khoản loại trừ.
• Tôi biết nơi tra cứu thuế, BHXH/BHYT của mình.
• Tôi phân biệt tiền gửi, trái phiếu, cổ phiếu và quỹ.
• Tôi đọc được phí, cách lấy tiền ra và rủi ro của một sản phẩm.
• Tôi có cách kiểm tra pháp nhân, tài khoản nhận tiền trước giao dịch.
• Tôi có kế hoạch một trang và ngày rà soát tiếp theo.

Nguồn để kiểm tra và đọc tiếp

Đối chiếu web ngày 23/09/2026. Ngày nghiên cứu hoặc bài công bố không đồng nghĩa nội dung phản ánh pháp luật, học phí hay thị trường hiện tại.

1. KHUNG NĂNG LỰCEU/OECD (2022): Financial competence framework for adults.
2. GIÁO DỤCKAV (11/2024): công bố khóa Kiến thức tài chính cá nhân.
3. HỌC MIỄN PHÍKhan Academy: khóa tiếng Việt. Trang động; chưa xác minh đầy đủ danh mục hiện tại bằng trình đọc web.
4. CƠ QUAN QUẢN LÝ MỸCFPB: An essential guide to building an emergency fund.
5. CƠ QUAN QUẢN LÝ MỸSEC / Investor.gov: Pay Off Credit Cards or Other High Interest Debt.
6. CƠ QUAN QUẢN LÝ MỸSEC / Investor.gov: Asset Allocation and Diversification.
7. CƠ QUAN QUẢN LÝ MỸSEC / Investor.gov: Mutual Fund and ETF Fees and Expenses.
8. NGHIÊN CỨUFernandes, Lynch & Netemeyer (2014): Financial Literacy, Financial Education, and Downstream Financial Behaviors. Tóm tắt thư mục RePEc.
9. ĐẠI HỌCUniversity of Colorado Boulder (2018): diễn giải nghiên cứu John Lynch.
10. NGHIÊN CỨUKaiser và cộng sự: Financial Education Affects Financial Knowledge and Downstream Behaviors. NBER WP 27057 (2020), bản tạp chí JFE (2022).
11. NGHIÊN CỨUDrexler, Fischer & Schoar (2014): Keeping It Simple.
12. CHÍNH PHỦQuyết định 149/QĐ-TTg ngày 22/01/2020.
13. THÔNG TIN NHÀ NƯỚCChương trình “Tiền khéo, tiền khôn” (2022).
14. BÁO CHÍNH PHỦCảnh báo giả mạo thông tin lừa đảo nhà đầu tư (02/03/2023). Tường thuật khuyến cáo UBCKNN.
15. AN SINHBHXH Việt Nam: tra cứu quá trình tham gia.
16. THUẾCổng cơ quan thuế: hướng dẫn eTax Mobile. Đối chiếu giao diện và cơ quan quản lý hiện tại.
17. BẢO HIỂM TIỀN GỬIBảo hiểm tiền gửi Việt Nam: chức năng, quyền và nghĩa vụ.
18. NHÀ CUNG CẤPDragon Capital: Quỹ ETF DCVFM VN30. Có lợi ích thương mại.
19. ĐẠI HỌCOpen Yale Courses: Financial Markets (2011).
20. CHỨNG CHỈCFA Institute: Investment Foundations.
21. CHỨNG CHỈGARP: FRM.
22. CHỨNG CHỈACCA: How the qualification works.